Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc mới ung thư vú có xu hướng ngày càng gia tăng, đặc biệt ở nhóm phụ nữ trẻ tuổi. Mặc dù y học đã có nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, nhưng việc phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn vẫn khiến khả năng điều trị gặp nhiều khó khăn, làm giảm đáng kể thời gian sống thêm và chất lượng sống của bệnh nhân.
Sàng lọc phát hiện sớm là cách đánh giá tình trạng sức khỏe, nhằm phát hiện ung thư tiềm ẩn hay tổn thương tiền ung thư để điều trị khỏi. Ung thư vú là bệnh có thể sàng lọc phát hiện sớm . Ung thư vú có giai đoạn tiền lâm sàng kéo dài trong nhiều năm, phương pháp sàng lọc đơn giản, giá thành không cao, ít gây phiền toái cho người bệnh, độ nhạy và độ đặc hiệu khá cao. Việc sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú không những giúp phòng bệnh, tăng khả năng điều trị khỏi, giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú, nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tiết kiệm chi phí trong điều trị.
* Dự phòng ung thư vú
Dự phòng ung thư vú là biện pháp phòng bệnh được thực hiện trước khi bệnh xảy ra, nhằm ngăn ngừa sự khởi phát của bệnh bằng cách loại bỏ hoặc giảm yếu tố nguy cơ. Các biện pháp dự phòng như:
- Tránh hoặc hạn chế uống rượu, hút thuốc lá.
- Thực hành nuôi con bằng sữa mẹ.
- Tránh béo phì, duy trì chế độ ăn uống cân bằng, tăng cường tập luyện thể lực, duy trì mức cân nặng hợp lý.
- Hạn chế sử dụng các thuốc nội tiết thay thế có chứa estrogen và progesteron.
- Không nên sinh con đầu muộn hoặc không sinh con.
- Các nghiên cứu đã cho thấy sử dụng thuốc ức chế aromatase ở phụ nữ đã mãn kinh hoặc tamoxifen ở phụ nữ chưa và đã mãn kinh có thể giúp giảm nguy cơ bị UTV. Tuy nhiên, tamoxifen liên quan với nguy cơ bị ung thư nội mạc tử cung, huyết khối, ra máu âm đạo, bốc hỏa và các triệu chứng của mãn kinh. Do vậy, lợi ích của tamoxifen chưa vượt trội được các nguy cơ của thuốc trên phụ nữ khỏe mạnh.
- Phẫu thuật cắt tuyến vú làm giảm đáng kể nguy cơ UTV và là một lựa chọn thích hợp cho những người có nguy cơ cao (như mang gen BRCA1/2) và cần được người phụ nữ thảo luận rất kỹ với các chuyên gia tư vấn, bác sĩ phẫu thuật,... và gia đình trước khi quyết định.
* Các phương pháp sàng lọc và phát hiện sớm ung thư vú
Các phương pháp sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú bao gồm:
- Tự khám vú.
- Khám lâm sàng.
- Các phương tiện chẩn đoán hình ảnh bao gồm chụp X-quang tuyến vú, siêu âm tuyến vú, chụp cộng hưởng từ tuyến vú.

* Lịch khám sàng lọc
- Từ 25 đến 39 tuổi: Tự khám vú hàng tháng và khám lâm sàng 1-3 năm/lần.
- Từ 40 -70 tuổi: Sàng lọc 1 năm/lần gồm khám lâm sàng, chụp X-quang tuyến vú, kết hợp siêu âm với phụ nữ có mô vú đặc.
- Trên 70 tuổi: dừng sàng lọc khi tuổi thọ kỳ vọng dưới 10 năm hoặc phụ nữ mắc các vấn đề về sức khoẻ không thể thực hiện được các biện pháp điều trị ung thư vú.
- Phụ nữ có nguy cơ cao: Bắt đầu sàng lọc từ 25 tuổi với lịch sàng lọc 1 năm/lần, khám lâm sàng, chụp X-quang vú, có thể chụp cộng hưởng từ vú.
Phụ nữ hiện đại bận rộn với hàng trăm lo toan: từ công việc xã hội đến việc chăm sóc gia đình, con cái. Thế nhưng, đôi khi vì quá bận rộn mải miết chăm chút cho tổ ấm, chúng ta lại quên mất “tổ ấm” quan trọng nhất – chính là cơ thể của chính mình.Yêu thương gia đình là tốt, nhưng yêu thương chính mình mới là gốc rễ của hạnh phúc. Một buổi chiều cuối tuần giảm chút thời gian đi khám sức khỏe không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn là điểm tựa vững chắc vàng cho những người bạn yêu thương.
Hãy lên lịch khám tầm soát ngay hôm nay – Vì bạn xứng đáng được khỏe mạnh và hạnh phúc!
Nguyễn Diệu Thúy
Khoa Sức khỏe sinh sản, Trung tâm KSBT tỉnh Phú Thọ